Koʻrgazmadagi ishtirok samarasini qanday baholash kerak: ROI va ROO

Baʼzi kompaniyalar koʻrgazma natijasini “koʻngil” bilan baholaydi: yaxshi oʻtdi yoki yoʻq. Lekin keyingi yil qaysi koʻrgazmaga qancha sarflashni hal qilish uchun raqamlar kerak. Buning uchun ikki klassik koʻrsatkich bor.

ROI va ROO nima?

• ROI (return on investment) — koʻrgazmaga sarflangan pulning qaytishi, yaʼni moddiy natija.
• ROO (return on objective) — ishtirok maqsadlariga qanchalik erishilgani, yaʼni nomoddiy natija.

Ikkalasi birga toʻliq manzarani beradi: koʻrgazma pul olib kelmagan boʻlsa ham, muhim hamkor topilgan boʻlishi mumkin.

ROI qanday hisoblanadi?

Koʻrgazma natijasidagi sotuvdan mahsulot tannarxi va ishtirok xarajatlari ayiriladi. Qolgan sof foyda ishtirok xarajatlariga boʻlinib, 100% ga koʻpaytiriladi.

Misol:

• koʻrgazma natijasidagi sotuv — 725 000 000 soʻm;
• sotilgan mahsulot tannarxi — 358 700 000 soʻm;
• ishtirok xarajatlari — 146 410 000 soʻm;
• sof foyda — 725 000 000 − 358 700 000 − 146 410 000 = 219 890 000 soʻm;
• ROI = 219 890 000 / 146 410 000 × 100% ≈ 150%.

Yaʼni koʻrgazmaga sarflangan har bir soʻm 1,5 soʻm sof foyda keltirgan.

Natijani qachon hisoblash kerak?

Koʻrgazmadan kamida uch oy keyin: kontaktlar shartnomaga aylanishi uchun vaqt kerak. Sotuv sikli uzun sohalarda natija olti oy yoki bir yildan keyin hisoblanadi.

ROO qaysi mezonlar bilan baholanadi?

• Reja va fakt — rejalashtirilgan va haqiqiy maqsadli kontaktlar soni.
• Kontaktlar sifati — mijozning ahamiyati va qiziqish darajasi.
• Yangi va doimiy mijozlar nisbati.
• Jalb qilingan mehmonlar ulushi — stendga kelganlarning qanchasi maqsadli auditoriya.
• Sotuvga aylangan kontaktlar ulushi.

Tejalgan vaqtni ham hisoblash kerakmi?

Ha. Koʻrgazmada 3–4 kunda oʻtkaziladigan uchrashuvlar oddiy sharoitda bir necha oy oladi. Mijozlar bilan tanishish va munosabatni saqlashga ketadigan vaqt va pulni tejash ham koʻrgazma foydasi.

Uzoq muddatli foyda qanday hisobga olinadi?

Koʻrgazma taʼsiri uning oʻzi bilan tugamaydi. Kechiktirilgan talab va mijozning umrbod qiymati — koʻrgazmada topilgan mijoz keyingi yillarda olib keladigan daromad — ham hisobga olinadi.

Koʻrgazmani tanlash, tayyorgarlik va koʻrgazma kunlaridagi ish haqida — koʻrgazmada ishtirok etish qoʻllanmasida.